Handpan Được Chế Tạo Ra Sao? Tại Sao Chúng Có Âm Tuyệt Vời Như Vậy

Muốn Biết Cách Chế Tạo Handpan Và Chúng Được Làm Từ Gì Không?

Bạn thắc mắc vì sao chúng có thể tạo ra âm thanh như tiếng thiên thần dịu dàng nhưng cũng có thể tạo nên những nhịp trống mạnh mẽ như đoạn riff của Dennis Chambers? Hãy đọc bài viết này!

Tôi phải thú nhận rằng mình bị mê hoặc bởi các nguyên lý vật lý của handpan: cách chúng được tạo ra, khả năng cộng hưởng (thời gian một nốt kéo dài sau khi được gõ), độ động (độ lớn/nhỏ của âm lượng) và âm bội (các cao độ khác nhau của âm thanh), cũng như sự khác biệt giữa các loại handpan. Những điều tôi sắp chia sẻ có thể hơi “geeky” một chút, nhưng tôi hy vọng bạn sẽ thấy thú vị và học được vài điều hay ho!

Bí Mật Trong Thế Giới Handpan

Thế giới handpan vốn đầy bí ẩn. Từ Hang® được cấp bằng sáng chế ban đầu đến những nghệ nhân hiện đại với các phương pháp được bảo vệ nghiêm ngặt, việc tìm hiểu chi tiết về cách hoạt động của những nhạc cụ đẹp mắt này từng là điều khó khăn. Tuy nhiên, nhờ các nhà sáng tạo handpan và những người đam mê sẵn sàng chia sẻ kiến thức, giờ đây chúng ta đã biết được nhiều hơn bao giờ hết.

Kích Thước Và Chất Liệu

Hầu hết các handpan có đường kính từ 45-60cm. Chúng được làm từ thép thô, thép nitrided hoặc thép không gỉ (tìm hiểu thêm về handpan thép không gỉ) với các độ dày và chất lượng khác nhau. Handpan bao gồm hai vỏ lồi (dạng mái vòm) được dán chặt lại với nhau.

Quá Trình Tạo Hình Vỏ Handpan

Các vỏ handpan bắt đầu từ những tấm thép phẳng, sau đó được tạo hình bằng các phương pháp như thủ công, quay tròn, dập sâu hoặc tạo hình.

1. Vỏ thủ công (Hand Sunk Shells)

Vỏ được tạo bằng búa tay hoặc búa khí nén. Phải thực hiện hàng nghìn lần gõ để tạo nên một nửa vỏ, đòi hỏi nhiều thời gian và công sức. Phương pháp này giữ nguyên giá trị truyền thống của sản xuất steelpan và mang lại âm thanh cũng như hình thức độc đáo cho mỗi chiếc handpan.

2. Vỏ quay tròn (Spun Shells)

Phương pháp này dùng máy tiện để quay tấm thép tròn. Một dụng cụ đặc biệt được dùng để ép vào tấm thép từ giữa ra ngoài, tạo thành hình dạng bát/vỏ khi nó quay. Đây là “họ hàng” của phương pháp Rolled Shells được cấp bằng sáng chế bởi Pantheon Steel.

3. Vỏ dập sâu (Deep Drawn Shells)

Phương pháp này sử dụng khuôn tùy chỉnh và máy ép công nghiệp để dập hình vỏ chỉ trong vài giây. Ưu điểm là đảm bảo độ dày đều và chất lượng ổn định. Ayasa Instruments là một trong những nhà sản xuất vỏ dập sâu lớn nhất hiện nay.

4. Vỏ tạo hình bằng nước (Hydroformed Shells)

Phương pháp này sử dụng nước áp suất cao để tạo hình vỏ. Sunpan là thương hiệu tiên phong trong việc áp dụng kỹ thuật này cho thép không gỉ. Phương pháp này cho kết quả tương tự dập sâu, nhưng độ dày không đều bằng và thép bị kéo căng nhiều hơn.

Tạo Và Chỉnh Âm

Sau khi có vỏ, công đoạn tiếp theo là thêm các nốt nhạc. Đây là phần khó khăn và tốn thời gian nhất. Người chế tạo phải đảm bảo độ trong trẻo, ổn định và chiều sâu của âm thanh, cùng các âm bội và cộng hưởng phong phú.

Nốt Ding

Trên vỏ trên, nốt trung tâm được gọi là Ding, thường là nốt trầm nhất và cộng hưởng nhất. Nốt này có thể lồi hoặc lõm, được gọi vui là “outies” và “innies” như rốn bụng ????. Với kỹ thuật phù hợp, bạn có thể làm nốt Ding kêu như một bát tụng kinh.

Các Nốt Bao Quanh

Xung quanh nốt Ding là các nốt lõm có hình dạng như vết lõm. Khi chơi theo thứ tự từ nốt lớn nhất (trầm nhất) đến nhỏ nhất (cao nhất), chúng tạo thành một thang âm. Handpan không bị giới hạn bởi các quy tắc âm nhạc, có thể chơi cả thang âm trưởng và âm thứ, phù hợp với nhiều thể loại như jazz, reggae, thiền, celtic và trung đông.

Vỏ Dưới Và Lỗ Âm

Vỏ dưới có một lỗ âm được gọi là Gu, tạo ra nốt bass. Âm thanh này được tạo bằng kỹ thuật úp tay, tạo hiệu ứng cộng hưởng Helmholtz, giống như khi bạn thổi qua miệng chai rỗng.

Ngoài các nốt và âm bội, handpan còn tạo ra nhiều âm thanh gõ độc đáo từ các phần khác như mép vỏ, vai Ding, và vùng giữa các nốt.

Tần Số Và Cộng Hưởng

Handpan thuộc họ idiophone – nhạc cụ tạo âm thanh bằng cách toàn bộ thân nhạc cụ rung lên. Hầu hết các handpan được chỉnh tần số 440Hz, nhưng cũng có các phiên bản 432Hz với âm thanh khác biệt nhưng đầy mê hoặc.

Với chất liệu, cấu trúc vỏ, kỹ năng chế tạo và một chút ma thuật, handpan có thể hát lên như không nhạc cụ nào khác trên thế giới. Nếu bạn đang bối rối khi chọn mua handpan, bài viết hướng dẫn đầy đủ của tôi sẽ giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt nhất!