Handpan Và Hangdrum Là Gì? Có Khác Nhau Không?

Trong những năm gần đây, âm nhạc và nghệ thuật sáng tạo đã chứng kiến sự phát triển của một loại nhạc cụ đặc biệt: handpan và hangdrum. Nhiều người thường đặt câu hỏi: Handpan và hangdrum có phải là hai loại nhạc cụ khác nhau không?. Thực tế, đây không phải là hai nhạc cụ riêng biệt mà chỉ là hai cách gọi khác nhau của cùng một loại nhạc cụ. Tuy nhiên, để hiểu rõ tại sao cùng một nhạc cụ lại mang hai cái tên này, chúng ta cần đi sâu vào lịch sử, nguồn gốc và quá trình phát triển của nó.

Handpan Là Gì?

Handpan là một loại nhạc cụ thuộc họ màng rung, được phát triển dựa trên các nhạc cụ truyền thống như steelpan của vùng Caribbean. Được làm từ kim loại và có hình dáng giống như một chiếc UFO hoặc mai rùa, handpan mang lại âm thanh du dương, dễ chịu và giàu cảm xúc. Nhạc cụ này thường được chơi bằng tay, tạo ra những âm thanh đặc trưng thông qua việc gõ lên bề mặt kim loại.

Cấu trúc của handpan bao gồm hai mảnh kim loại được ghép lại với nhau, tạo thành một khoang rỗng bên trong. Bề mặt trên có các nốt nhạc được định âm sẵn, thường bố trí xung quanh một nốt trung tâm lớn gọi là Ding. Nhờ sự tinh chỉnh trong quá trình chế tạo, mỗi nốt nhạc phát ra đều có độ ngân, độ rung tự nhiên, tạo nên một âm thanh rất "thần bí" và "chữa lành".

Hangdrum Là Gì?

Hangdrum thực chất chính là tên ban đầu của handpan. Cái tên "hang" xuất phát từ tiếng Thụy Sĩ Đức, nghĩa là "bàn tay". Nhạc cụ này được sáng tạo vào năm 2000 bởi hai nhà sáng chế người Thụy Sĩ, Felix Rohner và Sabina Schärer, thuộc công ty PANArt. Họ đặt tên nhạc cụ này là Hang nhằm nhấn mạnh cách chơi bằng tay (thay vì dùng dùi như steelpan).

Ban đầu, PANArt sản xuất nhạc cụ này dưới tên gọi Hang. Tuy nhiên, khi loại nhạc cụ này trở nên phổ biến trên toàn thế giới, nhiều nhà sản xuất độc lập đã phát triển các phiên bản tương tự với thiết kế và âm thanh tương đồng. Để tránh vi phạm bản quyền và nhấn mạnh sự đa dạng trong thiết kế, cái tên handpan dần được sử dụng rộng rãi hơn, trở thành thuật ngữ chung để mô tả các nhạc cụ thuộc họ Hang.

Tại Sao Handpan Và Hangdrum Lại Là Một Nhưng Khác Tên?

Sự khác biệt trong cách gọi chủ yếu đến từ yếu tố thương hiệu và quyền sở hữu trí tuệ.

1. Nguồn gốc của "Hang"
   Tên gọi "Hang" là độc quyền của PANArt, công ty sáng chế ra loại nhạc cụ này. Felix Rohner và Sabina Schärer đã đăng ký bản quyền cho tên gọi này cùng thiết kế cụ thể của Hang. Vì vậy, các nhà sản xuất khác không thể sử dụng tên "Hang" để mô tả sản phẩm của họ.

2. Sự xuất hiện của "Handpan"
   Khi nhu cầu về loại nhạc cụ này tăng cao, nhiều nghệ nhân và nhà sản xuất từ các quốc gia khác đã phát triển các phiên bản tương tự. Để tránh xung đột pháp lý với PANArt, họ chọn tên gọi mới là handpan, mang ý nghĩa "trống cầm tay". Dần dần, handpan trở thành tên gọi phổ biến hơn để chỉ tất cả các loại nhạc cụ thuộc họ Hang, bất kể nhà sản xuất nào.

3. Hangdrum – Tên gọi phổ biến
   Một số người gọi nhạc cụ này là hangdrum, kết hợp giữa tên gọi "Hang" và từ "drum" (trống). Tuy nhiên, thuật ngữ này không chính thức và không được các nhà sản xuất lớn công nhận. Dù vậy, hangdrum vẫn thường được sử dụng trong cộng đồng yêu âm nhạc để nhấn mạnh đặc tính âm thanh giống trống của loại nhạc cụ này.

Xem Thêm: Nguồn Gốc Của Thuật Ngữ "Handpan"

Handpan và Hangdrum Có Gì Đặc Biệt?

Dù được gọi là handpan hay hangdrum, loại nhạc cụ này vẫn thu hút người chơi nhờ vào các đặc điểm độc đáo:

• Âm thanh tinh tế: Âm thanh từ handpan rất giàu cảm xúc, phù hợp với thiền định, chữa lành và sáng tạo âm nhạc.
• Dễ chơi: Không cần kỹ thuật cao, ngay cả người mới bắt đầu cũng có thể tạo ra những giai điệu thú vị.
• Tính di động: Với thiết kế nhỏ gọn, handpan dễ dàng mang theo, phù hợp với những người yêu thích du lịch và biểu diễn ngoài trời.

Những Nhà Sản Xuất Handpan Nổi Tiếng Hiện Nay

Ngoài PANArt, nhiều nhà sản xuất handpan khác đã góp phần làm phong phú thêm thế giới nhạc cụ này. Một số cái tên nổi bật bao gồm:

• Halo Handpan (Mỹ): Được biết đến với âm thanh sâu lắng và chất lượng chế tác cao.
• Meraki Handpans (Tây Ban Nha): Chuyên sản xuất handpan với thiết kế tinh xảo và âm thanh giàu nhạc tính.
• Ayasa Handpans (Ấn Độ): Nổi tiếng với sự cân bằng hoàn hảo giữa giá cả và chất lượng.

Lựa Chọn Tên Gọi Nào Là Đúng?

Việc gọi nhạc cụ này là handpan hay hangdrum phụ thuộc vào ngữ cảnh và sở thích cá nhân. Tuy nhiên:

• "Hang" chỉ nên dùng khi nhắc đến nhạc cụ gốc của PANArt.
• "Handpan" là thuật ngữ phổ biến và được chấp nhận rộng rãi nhất hiện nay.
• "Hangdrum" tuy không chính thức nhưng vẫn được hiểu đúng trong cộng đồng yêu nhạc.

Tóm Lại: Handpan Và Hangdrum Có Gì Khác Nhau?

Không có sự khác biệt thực sự giữa handpan và hangdrum. Đây chỉ là hai cách gọi khác nhau của cùng một loại nhạc cụ. Sự khác biệt trong tên gọi phản ánh lịch sử phát triển và vấn đề bản quyền thương hiệu, nhưng không ảnh hưởng đến cách chơi hay âm thanh của nhạc cụ.

Nếu bạn yêu thích âm thanh dịu dàng và du dương của loại nhạc cụ này, tên gọi có thể không quan trọng bằng việc trải nghiệm trực tiếp. Hãy thử chạm tay vào một chiếc handpan (hoặc hangdrum) và cảm nhận sức mạnh của âm nhạc chữa lành. Ai biết được, bạn có thể sẽ trở thành một người chơi handpan đầy đam mê trong tương lai!